Gizem Özcan: “Çocuklar Suçlu Değil, Suça Sürükleniyor; Çözüm Onarıcı Adalettir”
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde, suça sürüklenen çocukların karşı karşıya kaldığı sorunları tüm yönleriyle ele almak amacıyla kurulan Araştırma Komisyonu çalışmalarına başladı.
Komisyonun kuruluş süreci, 10. ve 11. Yargı Paketleri tartışmaları sırasında çocuklara yönelik cezaların artırılmasına ilişkin düzenlemelerin gündeme gelmesiyle kamuoyunda oluşan tepkilerin ardından şekillendi. Toplumsal itirazlar ve muhalefetin girişimleri sonucunda söz konusu paketlerde çocuklara yönelik cezaları artıran bir düzenlemeye yer verilmezken, konunun nedenleri ve çözüm yollarının kapsamlı biçimde ele alınması amacıyla Meclis bünyesinde bir araştırma komisyonu oluşturuldu.
Komisyon üyesi ve Muğla Milletvekili Avukat Gizem Özcan, komisyonun ilk toplantısında yaptığı değerlendirmede çocuk adalet sisteminin temel yaklaşımının cezalandırma değil, koruma olması gerektiğini vurguladı. Özcan, hukuki düzenlemelerin çocuğu “suçlu” olarak değil, “suça sürüklenen” birey olarak tanımladığını hatırlatarak, “Bu nedenle hedef, çocuğun cezalandırılması değil; korunması, güçlendirilmesi ve suçun tekrarının önlenmesidir. Bunun yolu da onarıcı adalet mekanizmalarının etkin biçimde işletilmesinden geçmektedir” ifadelerini kullandı.
Yoksulluk ve Eğitimden Kopuş Kurucu Nedenler
Komisyon çalışmalarında önerilen sosyoekolojik modele ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Özcan, çocukların suça sürüklenmesinin yalnızca bireysel ya da ailesel nedenlerle açıklanamayacağını belirtti. Yoksulluk, güvencesiz emek, barınma krizi ve eğitimden kopuşun tali değil, doğrudan kurucu dinamikler olduğunu ifade eden Özcan, bu unsurların göz ardı edilmesinin sorunun yapısal ve sınıfsal boyutunu görünmez kıldığını dile getirdi.
“Kamusal Politikalar Sorgulanmadan Çözüm Üretilemez”
Özcan ayrıca, çocuk yoksulluğunu derinleştiren sosyal politika tercihleri, kamusal hizmetlerin tasfiyesi ve cezasızlık rejiminin yeterince sorgulanmamasının, suçu dar bir çerçevede ele alma riskini doğurduğunu söyledi. “Kamusal politikalarla çocuklar korunmadığında ve onarıcı adalet mekanizmaları devreye sokulmadığında, aynı sorunlarla tekrar tekrar karşılaşmak kaçınılmazdır” diyen Özcan, komisyon çalışmalarının bu gerçeklikler ışığında yürütülmesi gerektiğini vurguladı.
